Nauka

UNESCO proglasio 2013. kao godinu Piri Reis-a

31pregledi

Prije tačno pet stotina godina, poznati otomanski moreplovac, geograf, pomorski pisac i kartograf, Piri Reis (1457-1555), na komadu kože je nacrtao jednu od najstarijih karata svijeta koja je ujedno i jedna od najstarijih karata Amerike.

Organizacija ujednjenih naroda za obrazovanje, nauku i kulturu (UNESCO) je u ovom povodu odlučila da 2013. godinu proglasi godinom Piri Reisa, poznatog moreplovca i kartografa.

Reis se proslavio kao kartograf kada je 1929. godine u palači Topkapi u Istanbulu otkriven mali dio ove karte koja je sadržavala tačne informacije o Atlanskom okeanu, Africi i Americi.

Kao rijetki primjerak karte svijeta iz 15. i 16. vijeka, ova mapa spada u svjetsko naslijeđe od neprocjenjive vrijednosti, jer nam daje uvid u davno vrijeme kada je nastala.

Svoju drugu kartu svijeta čiji mali dio je još uvijek sačuvan, Reis je napravio 1528. godine. Ovaj djelić karte prikazuje Greenland i sjevernu Ameriku, i to od Labradora i Novog svijeta na sjeveru, do Floride, Kube i dijelova centralne Amerike na jugu.

Na osnovu utisnutog teksta na Reisovim kartama, vidi se da je za crtanje svojih karata koristio informacije sa oko 20 stranih karata, uključujući arapske, španske, portugalske, kineske, indijske i grčke srednjovjekovne karate svijeta, ali i kartu Kristofera Kolumba.

Svoja moreplovska iskustva, ovaj veliki svjetski kapetan, koji je poznat i po svojim bitkama i herojstvu, 1521. godine je sakupio u knjizi “Kitab-i Bahriye” (Knjiga za moreplovce) koja sadrži veliki broj karata sličnih modernim izdanjima.

Svjetska godina Piri Reis-a uključena je u program proslave i komemoracije na 36. Generalnoj konferenciji UNESCO-a koja se okuplja u Parizu između 25. oktobra i 10. novembra.

(Nezavisne)

X